శ్రీవారి నైవేద్యం: సుప్రభాత సేవ నుంచి రాత్రి ఏకాంత సేవ వరకు స్వామివారికి ఎన్ని రకాల నైవేద్యాలు పెడతారో తెలుసా?

కలియుగ వైకుంఠమైన తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి వారి దర్శనం కోసం భక్తులు ఎంతగా ఆరాటపడతారో, స్వామివారి ప్రసాదం కోసం కూడా అంతే ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తారు. తిరుమల లడ్డూ ప్రసాదం రుచి ప్రపంచంలో మరెక్కడా దొరకదు అన్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే.

అయితే, గర్భగుడిలో కొలువై ఉన్న ఆ శ్రీనివాసుడికి రోజూ ఉదయం సుప్రభాత సేవ మొదలుకొని రాత్రి పవళింపు (ఏకాంత) సేవ వరకు ఎన్ని రకాల నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారో తెలుసా? ఒక మహారాజుకు మించిన వైభవంతో స్వామివారికి జరిగే అన్నప్రసాద నివేదన గురించి తెలిస్తే ఆశ్చర్యపోవాల్సిందే!

శ్రీవారి నైవేద్యాలు, ప్రసాదాల తయారీ మొత్తం వరాహస్వామి వారి పర్యవేక్షణలో ‘శ్రీవారి పోటు’లో (వంటశాల) అత్యంత నియమనిష్టలతో జరుగుతుంది. వైఖానస ఆగమ శాస్త్రం ప్రకారం, రోజుకు మూడు సార్లు (మూడు ఘంటలు) ప్రధాన నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. అవేంటో వివరంగా చూద్దాం..

1. తెల్లవారుజామున (సుప్రభాత సేవ):
ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామున సుప్రభాతంతో స్వామివారి సేవ మొదలవుతుంది. ఆ సమయంలో స్వామికి స్వచ్ఛమైన ఆవు పాలు, మీగడ మరియు వెన్నను తొలి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు.

2. ఉదయకాల నైవేద్యం (ప్రథమ ఘంట / బాల భోగం):
తోమాల సేవ, అర్చన పూర్తయ్యాక ఉదయం గర్భగుడిలో ‘ప్రథమ ఘంట’ మోగుతుంది. దీనినే ‘బాల భోగం’ అని కూడా అంటారు. ఈ సమయంలో మాతృశ్రీ తరిగొండ వెంగమాంబ పేరు మీద స్వామివారికి ఉదయం అల్పాహారంగా భారీ నైవేద్యం పెడతారు.

ఇందులో వేడి వేడి దద్దోజనం, పులిహోర, చక్కెర పొంగలి, కట్టె పొంగలి, సకినాలు, జిలేబీ, మురుకులు, లడ్డూ, వడ, మరియు కొబ్బరి అన్నం లాంటి రకరకాల ప్రసాదాలను భక్తిశ్రద్ధలతో సమర్పిస్తారు.

3. మధ్యాహ్న నైవేద్యం (ద్వితీయ ఘంట / రాజ భోగం):
మధ్యాహ్నం వేళ దర్శనాలు కాసేపు ఆపి స్వామివారికి ‘ద్వితీయ ఘంట’ నివేదన చేస్తారు. సాక్షాత్తు బ్రహ్మాండ నాయకుడి భోజనం కదా.. అందుకే ఇది అచ్చం ‘రాజ భోగం’లా ఎంతో వైభవంగా ఉంటుంది. ఇందులో స్వచ్ఛమైన నెయ్యితో వండిన అన్నం, పప్పు, కూరలు, స్వీట్లు, పాయసం, పరమాన్నం వంటివి సమర్పిస్తారు. ఈ భోజన నైవేద్యం పూర్తయ్యాకే భక్తులను మళ్లీ దర్శనాలకు అనుమతిస్తారు.

4. రాత్రి నైవేద్యం (తృతీయ ఘంట / సాయంకాల నివేదన):
రాత్రి పూట స్వామివారికి ‘తృతీయ ఘంట’ సమయంలో నైవేద్యం పెడతారు. ఇందులో భాగంగా అన్నం, దోశలు, ఉప్మా లాంటి తేలికపాటి ఆహారంతో పాటు కొన్ని తీపి పదార్థాలను స్వామివారికి సమర్పిస్తారు.

5. రాత్రి పవళింపు సేవ (ఏకాంత సేవ):
రాత్రి దర్శనాలన్నీ పూర్తయ్యాక, స్వామివారు విశ్రమించే సమయాన్ని ‘ఏకాంత సేవ’ లేదా ‘పవళింపు సేవ’ అంటారు. రోజంతా భక్తుల కోసం నిలబడి అలసిపోయిన స్వామివారికి ఈ సమయంలో గోరువెచ్చని సుగంధ భరితమైన ఆవు పాలు (యాలకులు, కుంకుమ పువ్వు కలిపిన పాలు), తాజా పండ్లు (ఆపిల్, అరటి, ద్రాక్ష), మరియు బాదం, జీడిపప్పు లాంటి డ్రై ఫ్రూట్స్ నైవేద్యంగా పెడతారు.

విశేష నైవేద్యం:
మామూలు రోజుల్లో ఇలా ఉంటే, గురువారం నాడు జరిగే ‘తిరుప్పావడ సేవ’లో మాత్రం పులిహోరను ఒక పెద్ద రాశిగా (కొండలా) పోసి స్వామివారికి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఆ తర్వాత దాన్ని భక్తులకు పంచుతారు.

ఇలా ఉదయం నుంచి రాత్రి వరకు వివిధ రకాల ప్రసాదాలను అత్యంత పవిత్రంగా, ఆగమ శాస్త్రబద్ధంగా, స్వచ్ఛమైన నెయ్యి మరియు దినుసులతో శ్రీవారికి నివేదిస్తారు. అందుకే తిరుమల శ్రీవారి ప్రసాదానికి అంత అద్భుతమైన రుచి, మహత్యం ఉంటుందని భక్తుల నమ్మకం. ఓం నమో వేంకటేశాయ!

గమనిక:వీటిని పాటించే ముందు తప్పకుండా నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి. ఈ వివరాలు కేవలం మీ అవగాహనకు మాత్రమే. ఇందులో పేర్కొన్న అంశాలకు ‘chaipakodi’ బాధ్యత వహించదని గమనించగలరు.

Source: chaipakodi.com