వినాయక చవితి వ్రతం: పూజా విధానం, వ్రత కథ

హిందూ సంప్రదాయంలో ఏ శుభకార్యం తలపెట్టినా, ఏ పూజ చేసినా ముందుగా పూజించేది ఆ విఘ్నేశ్వరుడినే. భాద్రపద శుద్ధ చవితి రోజున వచ్చే వినాయక చవితి, భారతీయులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో, కోలాహలంగా జరుపుకునే పండుగ. ఆబాలగోపాలం ఎంతో ఉత్సాహంగా జరుపుకునే ఈ పండుగ పూజా విధానం, వెనుక ఉన్న వ్రత కథ ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకుందాం.

పూజా విధానంవినాయక చవితి పూజను ఉదయం పూట కానీ, మధ్యాహ్నం కానీ చేసుకోవచ్చు. ఇంట్లో మట్టి గణపతిని ప్రతిష్ఠించి, ఈ క్రింది విధంగా పూజ చేయాలి.

1.మండప ఆరాధన, ప్రాణ ప్రతిష్ఠ:ముందుగా పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, ముగ్గులు వేసి, ఒక పీటపై ఎర్రటి లేదా తెల్లటి వస్త్రం పరిచి మట్టి వినాయకుడిని ప్రతిష్ఠించాలి. స్వామికి ప్రాణ ప్రతిష్ఠ మంత్రం చదువుతూ పూజను ప్రారంభించాలి.

2.పసుపు గణపతి పూజ:ఏ పూజలోనైనా ముందుగా నిర్విఘ్నంగా జరగాలని పసుపుతో చేసిన గణపతిని పూజించడం ఆనవాయితీ. పసుపు ముద్దను వినాయకుడిగా భావించి కుంకుమ, అక్షతలు వేసి పూజించాలి.

3.షోడశోపచార పూజ:స్వామివారికి 16 రకాల ఉపచారాలతో (ఆవాహన, ఆసనం, పాద్యం, అర్ఘ్యం, ఆచమనం, స్నానం, వస్త్రం, యజ్ఞోపవీతం, గంధం, పుష్పం, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, తాంబూలం, నీరాజనం, మంత్రపుష్పం) పూజ చేయాలి.

4.పత్రి పూజ, అష్టోత్తర శతనామావళి:వినాయకుడికి అత్యంత ఇష్టమైన గరిక, మరియు 21 రకాల ఆకులతో (ఏకవింశతి పత్రి పూజ) స్వామివారి అష్టోత్తర శతనామాలు (108 పేర్లు) చదువుతూ అర్చించాలి.

5.నైవేద్యం:ఉండ్రాళ్లు, కుడుములు, మోదకాలు, పండ్లు, చెరకు గడలను స్వామివారికి నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.

వినాయక వ్రత కథ
పూజ పూర్తయిన తర్వాత చేతిలో అక్షతలు పట్టుకుని వినాయక వ్రత కథను చదవాలి. ఈ కథలో ప్రధానంగా మూడు భాగాలు ఉంటాయి.

1. గజాననుడి జననం:
పూర్వం పార్వతీదేవి స్నానానికి వెళుతూ, నలుగు పిండితో ఒక బాలుడి బొమ్మను చేసి, దానికి ప్రాణం పోసి వాకిట్లో కాపలా ఉంచుతుంది. ఎవరినీ లోపలికి రానివ్వవద్దని ఆదేశిస్తుంది. అదే సమయానికి అక్కడికి వచ్చిన శివుడిని ఆ బాలుడు అడ్డగిస్తాడు. ఆగ్రహించిన శివుడు తన త్రిశూలంతో బాలుడి శిరస్సు ఖండిస్తాడు. విషయం తెలుసుకున్న పార్వతీదేవి శోకించగా, శివుడు ఉత్తర దిక్కుగా తలపెట్టుకుని పడుకున్న ఒక ఏనుగు శిరస్సును తెప్పించి ఆ బాలుడికి అతికించి ప్రాణం పోస్తాడు. గజ ముఖం ఉండటం వల్ల ఆ బాలుడు గజాననుడు అయ్యాడు.

2. విఘ్నాధిపత్యం – చంద్రుడి పరిహాసం:
ప్రమథ గణాలకు అధిపతిగా ఎవరిని నియమించాలన్న పోటీలో, కుమారస్వామి ప్రపంచాన్ని చుట్టి రావడానికి వెళ్ళగా, వినాయకుడు తన తల్లిదండ్రులైన పార్వతీపరమేశ్వరుల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి ఆధిపత్యాన్ని పొందుతాడు. ఈ సంఘటనలో వినాయకుడి ఆకారాన్ని, బొజ్జను చూసి చంద్రుడు పరిహసిస్తాడు. దానికి కోపించిన పార్వతీదేవి “చవితి నాడు నిన్ను చూసిన వారు నీలాపనిందల పాలవుతారు” అని చంద్రుడికి శాపం ఇస్తుంది.

3. శమంతక మణి కథ (శ్రీకృష్ణుడికి నీలాపనిందలు):
ద్వాపర యుగంలో శ్రీకృష్ణుడు ఒక చవితి నాడు పాలలో చంద్రుడి ప్రతిబింబాన్ని చూస్తాడు. దాని ఫలితంగా సత్రాజిత్తుకు చెందిన ‘శమంతక మణి’ని దొంగిలించాడన్న అపవాదు శ్రీకృష్ణుడిపై పడుతుంది. తనపై పడ్డ నిందను తొలగించుకోవడానికి కృష్ణుడు అడవికి వెళ్లి, జాంబవంతుడితో యుద్ధం చేసి, మణిని మరియు జాంబవతిని తీసుకువస్తాడు. చవితి నాడు చంద్రుడిని చూసిన దోషం వల్లే తనకు ఈ నింద వచ్చిందని తెలుసుకున్న కృష్ణుడు, వినాయకుడిని పూజించి శాపవిముక్తి పొందుతాడు.

అప్పటి నుంచి భాద్రపద శుద్ధ చవితి రోజున వినాయకుడిని పూజించి, ఈ వ్రత కథను చదువుకుని, అక్షతలు తలపై వేసుకున్న వారికి చంద్రుడిని చూసిన దోషం, నీలాపనిందలు అంటవని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

ముగింపు: ఈ కథను భక్తిగా చదువుకున్న తర్వాత, చేతిలోని అక్షతలను స్వామివారిపై చల్లి, కొన్నింటిని కుటుంబ సభ్యులందరూ తలపై వేసుకోవాలి. చివరగా స్వామికి హారతి ఇచ్చి తీర్థ ప్రసాదాలు స్వీకరించాలి.

గమనిక:వీటిని పాటించే ముందు తప్పకుండా నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి. ఈ వివరాలు కేవలం మీ అవగాహనకు మాత్రమే. ఇందులో పేర్కొన్న అంశాలకు ‘chaipakodi’ బాధ్యత వహించదని గమనించగలరు.

Source: chaipakodi.com